Słownik terminologiczny

 

Bark fortu - bok fortu.
Bateria artyleryjska - stanowisko artyleryjskie otwarte lub skazamatowane.
Czoło fortu - odcinek na ogół prosty narysu fortu położony od frontu, od strony przedpola.
Droga fortowa - brukowana droga łącząca od wewnątrz forty ze sobą i z innymi elementami twierdzy.
Droga wałowa - wewnętrzna część korony wału bojowego służąca do przemieszczania się wzdłuż przedpiersia i zakładania ewentualnych stanowisk artyleryjskich.
Dziedziniec fortu - względnie płaski teren we wnętrzu fortu otoczony wałem bojowym.
Esplanada - teren na zewnątrz fortyfikacji pokryty jej ostrzałem artyleryjskim.
Fort - samodzielny obiekt obronny w zasadzie z XIX i początku XX wieku, na rzucie pięciobocznym lub nieregularnym złożony z wału bojowego z fosą i skazamatowanych budowli, najczęściej koszar, schronów pogotowia i potern, nieraz magazynów.
Fosa - wykopane obniżenie terenu, rodzaj szerokiego rowu, stanowiące przeszkodę na zewnątrz wału bojowego.
Galeria kontrminowa lub przeciwminowa - w przeciwskarpie fosy murowana lub betonów galeria z zaczątkami kanałów kontrminowych służących do przeciwpodkopów do walki podziemnej w przypadku wykonywanych przez nieprzyjaciela podkopów minowych dla wysadzenia fortu.
Kaponiera - skazamatowana budowla do obrony w poziomie dna fosy. Kaponiery dzielą się na skarpowe, często wydłużone, półkoliście zakończone, wysunięte z oskarpowania wału bojowego i młodsze (po 1885 r.) przeciwskarpowe widoczne jako tylko betonowa ściana ze strzelnicami w przeciwskarpie fosy.
Kazamata - budowla forteczna częściowo lub całkowicie nakryta ziemią, często tylko z jedną elewacją.
Koszary szyjowe - skazamatowane koszary dla załogi fortu usytuowane w szyi, to znaczy tyłu fortu.
Kryta droga - droga na zewnątrz fosy, osłonięta stokiem 
Ławka strzelecka - próg ziemny przy podpiersiu umożliwiający prowadzenie ognia z broni ręcznej.
Międzypole - teren ostrzału między fortami.
Poterna - podziemny chodnik komunikacyjny.
Przeciwskarpa - zewnętrzny stok fosy.
Przedpiersie - tu ziemny wał osłaniający od przedpola działa i żołnierzy na stanowiskach ogniowych.
Przelotnia - krótka masywna osłona przed wejściem, często stwarzająca wrażenie dwóch wejść łączących się głębiej skośnie w jedno, dla osłony przed odłamkami pocisków.
Schron pogotowia - budowla przy stanowiskach ogniowych dla ochrony załogi, osłony sprzętu i amunicji.
Skarpa - w fosie wewnętrzny jej stok, dla wału jego skośne płaszczyzny.
Stok (giasls) - wał na zewnątrz fosy osłaniający krytą drogę o koronie stanowiącej przedłużenie górnej płaszczyzny przedpiersia wału bojowego.
Strzelnica - tu otwór w murze zewnętrznym o proporcjach węższego, stojącego prostokąta, dla broni ręcznej i większy, często okrągły dla artylerii.
Szyja fortu - tylny odcinek narysu fortu.
Tradytor - stanowiska artyleryjskie w zasadzie w barkach bastionów dla ostrzału międzypól.
Trawers - porzeczny wał przecinający drogę wałową dla osłony przed ostrzałem nieprzyjacielskim wzdłuż drogi wałowej.
Wał bojowy - wał fortu ze stanowiskami dla obrony z broni ręcznej i (lub) artylerii.
Wał międzyfortowy - wał z fosą założony między fortami lub prowadzący do fortu od innej przeszkody np. wodnej