Plany operacyjne

 

        Polska była od samego początku swojej państwowości w 1918 zagrożona inwazja Sowietów. Władze tego kraju bardzo wcześnie zaczęły negować granice pokoju ryskiego z 1921r, czyli granice które same tak niedawno uznały i zaakceptowały. Na początku lat 20tych Sowieci organizowali bandy terrorystyczne atakujące nagminnie przygraniczne ośrodki w Polsce. W wyniku tego władze polskie utworzyły tzw. Korpus Ochrony Pogranicza (KOP), formacje której zadaniem była pacyfikacja granicy wschodniej i zaprowadzenie porządku i stabilności władzy na wschodnich rubieżach Polski. W końcu lat 30tych Sowieci rozpoczęli na ogromną skalę rozbudowę swoich ofensywnych sił zbrojnych, zgodnie z doktryna i swoimi celami politycznymi. Rozwijano szczególnie wojska pancerne, desantowe, artylerię i lotnictwo. W tej sytuacji polskie władze wojskowe kładły duży nacisk na przygotowania obronne ( budowę fortyfikacji wzdłuż granicy wschodniej ) wobec spodziewanej inwazji Sowietów. Polski plan obronny Wschód był wielokrotnie przepracowywany i przećwiczony w terenie. Jego odpowiednik na granicy Zachodniej powstał zaś nagle pod wpływem narastającego zagrożenia ze strony III Rzeszy.

    Plan Wschód - głównym założeniem planu była ruchoma obrona oraz jak najdłuższe rozdzielenie Sowieckich armii na północ i na południe od bagien Polesia. Rejon ten, od setek lat będący naturalna i trudną do pokonania bariera, stwarzał przeszkodę obronną która odpowiednio ufortyfikowana i obsadzona wojskiem byłaby bardzo trudna i kosztowna do sforsowania przez agresora. Pierwszorzutowe siły polskie skoncentrowane na północ oraz na południe od Polesia miały działaniami osłonowymi wyczerpać przeciwnika, a siły główne WP zgromadzone w rejonie Brześcia nad Bugiem, miałyby za zadanie dokonać zwrotu zaczepnego na siły sowieckie . Zamierzano bić armie bolszewickie częściami wykorzystując lokalną przewagę i poprzez aktywne działania osłabiać impet agresora zadając mu jak największe straty. W tym celu Polski Sztab Generalny zamierzał rozwinąć pięć armii pierwszego rzutu i jedna armie rezerwowa. Oto składy tych związków operacyjnych, licząc z północy na południe: Armia Wilno, Armia Baranowicze, SGO Polesie, Armia Wołyń, Armia Podole oraz Odwody Naczelnego Wodza (min. Armia Lwów i Armia Lida)

    Plan Zachód - Zgodnie z instrukcjami marsz Rydza Śmigłego zamiarem dowództwa WP była obrona na samych granicach zachodnich i na CAŁEJ DŁUGOŚCI FRONTU. Plan zakładał stopniowy i powolny odwrót i wyczerpywanie Niemców do czasu spodziewanej odsieczy Francji i Anglii. Wojsko Polskie miało do ostateczności bronić południowego odcinka frontu, gdzie Armia Kraków stanowić miała swoiste pivot obrony polskiej , reszta armii polskich miała się stopniowo wycofywać na wschód i południowy wschód. Pierwotny plan zakładał stworzenie i rozwinięcie sześciu następujących Armii i GO: Armia Pomorze, Armia Poznań, Armia Łódź, Armia Kraków, Armia Modlin i SGO Narew. Armie utworzono już w końcu marca 1939r, tzn. kiedy jeszcze nie istniał niemiecki plan ataku na Polskę. Potem, w wyniku niemieckiej okupacji Słowacji doszła także Armia Karpaty, utworzona w czerwcu 1939r. Dowództwo polskie zaplanowało także silne odwody w postaci GO Kutno, GO Wyszków oraz odwodowej Armii Prusy. W ramach sił obronnych duże znaczenia planowano również dla Marynarki Wojennej.