Punkt oporu Nowogród

           NOWOGRÓD - miejscowość w pobliżu Łomży. Po utworzeniu 23 marca 1939 roku Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew" jedno z kluczowych miejsc obrony linii Narew-Biebrza (kluczowe miejsca przepraw w pasie działanie SGO "Narew" przez rzekę Narew  to - Wizna, Łomża, Nowogród, Ostrołęka i Różan, a przez rzekę Biebrzę to - Osowiec i Goniądz). 

Schron nr1 Punkt Oporu Nowogród.

W rejonie miejscowości Nowogród w 1936 roku opracowano wstępne studia terenowe dotyczące przygotowania terenu do ewentualnej obrony. W marcu 1939 roku naczelne dowództwo polskie podjęło decyzje ryglowania w tym miejscu przeprawy przez Narew. Właściwe prace budowlane rozpoczęto dopiero w czerwcu 1939 roku. W rejonie Nowogrodu planowano budowę 30 schronów żelbetowych, zalewu wodnego i ziemnych stanowisk dla broni maszynowej. Do chwili wybuchu wojny zbudowano 16 schronów bojowych (w tym 4 schrony pozorne). Tamę zalewową wykonano w połowie, ale a powodu suszy nie funkcjonowała. Wykończono jedynie tylko podwójną linię rowów strzeleckich i ziemne stanowiska dla broni maszynowej. Od 7 września 1939 roku dla obrońców Nowogrodu rozpoczęły się dni ciężkiej walki. Po stronie polskiej udział w walkach wzięło 660 żołnierzy, a po stronie niemieckiej 17000. W nocy z 10 na 11 września na rozkaz dowództwa obrońcy pozycji Nowogród wycofali się. Decyzja ta związana była z ogólną sytuacją na linii Narwi - przełamanie obrony polskiej w rejonie Różana i Wizny (po trzydniowej walce poddała się załoga ostatniego schron kpt. Władysława Raginisa). Najdłużej broniła się załoga polska na starych fortach Twierdzy Łomża.

 

W dniu dzisiejszym zwiedzając polskie umocnienia w rejonie Nowogrodu można natrafić na schrony radzieckie z lat 1940-1941 - Zambrowski RU z linii Mołotowa, jak też i niemieckie (po drugiej stronie rzeki Narwi) z lat 1939-1941 - wchodzące w skład linii pisy (pozycja Galindy).