Punkt oporu Krzyżowa

 

           Punkt oporu w Krzyżowej wchodzący w skład polskich umocnień Beskidu Zachodniego zaplanowany był jako pozycja obronna składająca się z 5 schronów bojowych. Do wybuchu wojny wzniesiono jedynie 3 schrony, dwóch pozostałych nie zdołano wybudować. Dwa schrony stanowiły element pierwszej linii obronnej i były zlokalizowane na zachodnim brzegu potoku Krzyżówka (zbocze wzniesienia 750). Jeden z tych schronów był to schron przewidziany do prowadzenia ognia z armaty ppanc. 37 mm, a drugi z broni maszynowej. W dniu dzisiejszym trzeci, nie zrealizowany schron pierwszej linii obronnej jest widoczny w postaci wykopu fundamentowego na zachodnim brzegu potoku, a poprzez rozrysowanie sektorów ognia pozostałych, a wybudowanych schronów można domniemywać, że i ten obiekt miał być uzbrojony w działko ppanc. 37 mm. Kolejny zrealizowany schron bojowy znajduje się na zachodnim brzegu doliny (zbocze wzgórza 715) i oddalony jest w prostej linii około 800 m od pozostałych wybudowanych obiektów. Stanowi on element drugiej wspomagającej linii obronnej, zabezpieczając linie pierwszą w wypadku manewru okrążającego. Wszystkie wybudowane schrony to obiekty  jednokondygnacyjne, dobrze zachowane. W schronach tych nie zdążono zamontować kopuł bojowych. Kontakt pomiędzy schronami zapewniało stanowisko do łączności optycznej. Do oświetlania pól ostrzału służyły wyrzutnie ładunków oświetlających. Pozycja ta we wrześniu 1939 roku nie brała udziału w walkach, a zajmujący ją żołnierze wycofali się z niej bez wystrzału.

Widok obecny jednego ze schronów Punktu Oporu Krzyżowa

 Plan rozmieszczenia schronów w Punkcie Oporu Krzyżowa

Obiekt nr 1 - Schron dla broni maszynowej o odporności B. Planowano uzbroić go w kopułę pancerną (kopuły nie zamontowano). Załogę schronu miał stanowić 1 oficer, 13 podoficerów i szeregowych.

Obiekt nr 2 - Schron dla broni maszynowej o odporności B. Planowano uzbroić go w kopułę pancerną (kopuły nie zamontowano). Załogę schronu miał stanowić 1 oficer, 17 podoficerów i szeregowych.

Obiekt nr 3 - Schron dla broni maszynowej o odporności C. Planowano uzbroić go w kopułę pancerną (kopuły nie zamontowano). Dodatkowym uzbrojeniem schronu była armata forteczna ppanc. kal.37mm wz.38. Zainstalowany został w schronie pancerz pod taki model armatki ( 37 mm a.f.wz.38 O.S. Nr 2 1939 ). Załogę schronu miał stanowić 1 oficer, 19 podoficerów i szeregowych.

Obiekt nr F1 - Fundament w miejscu planowanego schronu.